Leestijd 4 minuten -
De meerwaarde van diagnostiek bij psychologische hulp
“Hij is slim, maar het komt er niet uit.”
“Ze werkt hard, maar is onvoldoende productief.”
Zinnen die veel leidinggevenden zullen herkennen. Vaak is er sprake van functioneringsproblemen en soms ook van verzuim, terwijl zowel de medewerker als de leidinggevende niet goed begrijpt waar het nu precies misgaat. Dat maakt het lastig om gericht te ondersteunen, en vergroot het risico op langdurige uitval.
Marijke Vink, GZ-psycholoog bij belife, vertelt: “Juist daar begint de meerwaarde van goede psychologische diagnostiek.”
Het begint al bij de aanmelding
Marijke: “Wanneer een medewerker zich bij ons aanmeldt voor psychologische begeleiding, is er meestal al een periode van zoeken en proberen aan voorafgegaan. Extra coaching, gesprekken, minder uren, andere taken. Maar zonder blijvend effect. De kernvraag “Wat speelt hier nu echt?” blijft onbeantwoord.”
In haar werk ziet Marijke dagelijks hoe belangrijk het is om die vraag zorgvuldig te onderzoeken. “Diagnostiek helpt dat we verder kijken dan zichtbaar gedrag of prestaties alleen.”
Samen onder de motorkap kijken
In gesprekken met cliënten legt ze diagnostiek vaak laagdrempelig uit. “We gaan samen onder de motorkap kijken: Hoe is jouw bedrading eigenlijk aangelegd? Diagnostische resultaten geven zowel de cliënt als mij duidelijkheid en inzicht. Elk jaar zijn er veel medewerkers bij wie we met zorgvuldige diagnostiek een heldere verklaring kunnen geven voor klachten en vastlopende patronen.”
Denk aan problemen zoals:
- moeite met prioriteiten stellen en plannen
- taken niet afronden
- snel afgeleid zijn
- overprikkeld of snel boos reageren
- terugkerende conflicten op het werk
- eenzaamheid, ondanks behoefte aan contact
- extreme vermoeidheid en concentratieverlies na geringe inspanning
- eigen grenzen niet goed aanvoelen
- uitputting en steeds weer te veel hooi op de vork nemen
Marijke: “Zonder duiding bestaat de neiging dat we sommige signalen al snel zien als een gebrek aan motivatie, stressbestendigheid of inzet. Diagnostiek laat zien dat er vaak onderliggende oorzaken zijn die dit gedrag verklaren.”
Tijdelijke overbelasting of structurele gevoeligheid?
Een belangrijk onderdeel van diagnostiek is het onderscheid tussen klachten die ontstaan door tijdelijke overbelasting en klachten die voortkomen uit een structurele gevoeligheid.
Marijke: “Dat verschil is cruciaal. Waar tijdelijke overbelasting vraagt om herstel, rust en herprioritering, vraagt een structurele gevoeligheid om andere interventies: blijvende aanpassingen, andere manieren van werken of het ontwikkelen van specifieke vaardigheden. Zonder dit onderscheid blijven adviezen algemeen en goedbedoeld, maar onvoldoende effectief.”
Erkenning werkt motiverend
Voor veel medewerkers is diagnostiek een kantelpunt. Het krijgen van een begrijpelijke verklaring voor hun klachten leidt vaak tot:
erkenning: “Het ligt niet aan onwil of falen”
acceptatie: “Dit is hoe ik functioneer”
hernieuwde motivatie om met zichzelf aan de slag te gaan
Vanuit dat inzicht ontstaat ruimte voor verandering. Niet vanuit moeten, maar vanuit begrijpen.
Diagnostiek maakt maatwerk mogelijk
Marijke: “Diagnostiek is voor mij als behandelaar de basis voor het kunnen leveren van maatwerk. Geen standaard aanpak, maar begeleiding die aansluit bij iemands belastbaarheid, informatieverwerking en behoeften.”
Ook voor organisaties is dit zeer waardevol. Wanneer taakeisen, werkomstandigheden en individuele mogelijkheden beter op elkaar zijn afgestemd, draagt dit aantoonbaar bij aan:
- duurzaam functioneren
- vermindering van verzuim
- groter werkplezier en welbevinden
Investeren in begrijpen loont
Diagnostiek is geen doel op zich en geen “labelplakkerij”. Het is een investering in begrijpen en daarmee in duurzame inzetbaarheid.
Door vroegtijdig de juiste vragen te stellen en verder te kijken dan symptomen, ontstaat een stevige basis voor herstel, ontwikkeling en toekomstbestendig functioneren.
En dat is winst voor de medewerker, de leidinggevende én de organisatie.
Meer informatie?
Wil je meer informatie of heb je hulp nodig? Bekijk hier hoe we jou, je medewerkers en organisatie kunnen helpen. Direct contact opnemen kan via info@belife.nl. We helpen je graag!