Waarom een ergonomische werkplek niet alle klachten oplost

Het antwoord is eenvoudig én complex tegelijk: een ergonomische werkplek is belangrijk, maar lichamelijke klachten ontstaan zelden door één oorzaak. Wie alleen naar de werkplek kijkt, mist vaak een groot deel van het verhaal.

Ergonomie is een belangrijke basis

Een goed ingerichte werkplek helpt om onnodige belasting te verminderen. Een juiste werkhoogte, voldoende ondersteuning en een goede plaatsing van beeldscherm, toetsenbord en muis zorgen ervoor dat spieren en gewrichten minder worden belast.

Vooral bij medewerkers die veel achter een beeldscherm werken, kan ergonomie bijdragen aan comfortabeler werken en het verminderen van overbelasting.

Maar ergonomie is geen garantie dat klachten uitblijven.

Klachten ontstaan meestal door een combinatie van factoren

Wanneer iemand last krijgt van de nek, schouders of rug, zoeken we vaak naar één duidelijke oorzaak. De bureaustoel staat verkeerd. Het beeldscherm is te laag. De werkhouding is niet goed.
 

In werkelijkheid spelen vaak meerdere factoren tegelijkertijd een rol. Denk bijvoorbeeld aan:

• Langdurig hetzelfde werk uitvoeren
• Weinig beweging gedurende de dag
• Hoge werkdruk
• Onvoldoende herstel
• Stress
• Een verminderde conditie
• Slaaptekort
• Zorgen buiten het werk

Deze factoren beïnvloeden elkaar. Daardoor kan iemand met een goed ingerichte werkplek toch lichamelijke klachten ontwikkelen.

Stilzitten is vaak meer belastend dan een minder perfecte houding

Er bestaat nog altijd het idee dat er één perfecte zithouding bestaat. Die gedachte is inmiddels achterhaald. Het menselijk lichaam is gemaakt om te bewegen. Zelfs een goede houding wordt belastend wanneer iemand die uren achter elkaar volhoudt.

Juist het gebrek aan afwisseling vergroot de belasting op spieren en gewrichten.

Regelmatig opstaan, wandelen, afwisselen tussen zitten en staan of even rekken heeft vaak meer effect dan voortdurend proberen "perfect" te zitten.

Stress heeft ook invloed op lichamelijke klachten

Bij lichamelijke klachten denken we meestal aan spieren, gewrichten of pezen. Toch speelt ook het zenuwstelsel een belangrijke rol.

Wanneer iemand langdurig onder stress staat, neemt de spierspanning vaak toe. Ook herstellen spieren minder goed en worden pijnsignalen soms sterker ervaren. Dat betekent niet dat klachten "tussen de oren zitten". De pijn is echt. Wel laat het zien dat lichamelijke en mentale belasting elkaar voortdurend beïnvloeden.

Juist daarom kijken bedrijfsfysiotherapeuten naar het totaalplaatje.

Wat kun je als werkgever bespreken?

Houd het gesprek werkgericht. Vraag niet naar medische details, maar bespreek wat iemand nodig heeft om het werk goed en gezond te kunnen doen.

Vraag bijvoorbeeld:

• “Merk je dat bepaalde werkzaamheden lichamelijk zwaarder worden?”
• “Zijn er momenten op de dag waarop het werk lichamelijk zwaarder wordt?”
• “Lukt het om voldoende af te wisselen tussen zitten, staan en bewegen?”
• “Zijn er taken of werkmomenten die tijdelijk aangepast moeten worden?”
• “Wat helpt jou om je werk goed vol te houden?”
• “Zullen we samen kijken of een bedrijfsfysiotherapeut kan meekijken?”

Vraag liever niet:

• “Wat heb je precies?”
• “Is er iets mis met je rug?”
• “Gebruik je medicatie?”
• “Ben je hiervoor onder behandeling?”

Zo blijf je weg van medische informatie, maar maak je wel bespreekbaar wat nodig is om klachten te voorkomen of te verminderen.

Verder kijken dan alleen de werkplek

Binnen belife zien we lichamelijke klachten niet als een losstaand probleem. We kijken naar de samenhang tussen:

• De fysieke belasting tijdens het werk
• De manier waarop en wanneer iemand beweegt
• Herstelmomenten
• Werkdruk
• Leefstijl
• Belastbaarheid
• Persoonlijke omstandigheden

Deze brede benadering sluit aan bij het biopsychosociale model. Gezondheid wordt daarin gezien als een samenspel van lichamelijke, psychologische en sociale factoren.

Dat helpt niet alleen om bestaande klachten beter te begrijpen, maar ook om herhaling te voorkomen.

Wanneer schakel je een bedrijfsfysiotherapeut in?

Schakel een bedrijfsfysiotherapeut niet pas in als iemand dreigt uit te vallen. Juist bij terugkerende klachten, twijfel over fysieke belasting of meerdere medewerkers met vergelijkbare klachten kan vroeg meekijken veel opleveren.

Een bedrijfsfysiotherapeut kijkt niet alleen naar de werkplek, maar ook naar werkgedrag, beweging, herstel en belastbaarheid. Zo wordt sneller duidelijk waar de belasting ontstaat en welke aanpassingen kunnen helpen.

Bedrijfsfysiotherapie: van behandelen naar voorkomen

Bedrijfsfysiotherapie draait niet alleen om het behandelen van klachten. Het gaat juist ook om begrijpen waarom klachten ontstaan en wat nodig is om herhaling te voorkomen.

Soms is een werkplekaanpassing voldoende. Soms zit de oplossing meer in afwisseling, beweging, herstel of een andere verdeling van taken. Door breder te kijken, ontstaat een beter beeld van wat iemand nodig heeft om gezond te blijven werken.

Meer informatie

Wil je weten hoe je lichamelijke klachten op de werkvloer kunt voorkomen of verminderen? Belife helpt werkgevers om verder te kijken dan de werkplek alleen. Onze bedrijfsfysiotherapeuten denken mee over werkbelasting, beweging, herstel en duurzame inzetbaarheid. Neem contact op met belife voor meer informatie of advies. We helpen je graag!