Leestijd 3 minuten -
Waarom afstand, verandering en werkdruk zoveel losmaken in organisaties
Oplopend verzuim, toenemende werkdruk en veranderingen die stroef verlopen of weerstand oproepen. Deze signalen zeggen vaak iets over de sfeer en samenwerking in een team. Meestal wordt gezocht naar oplossingen in regels, structuren of processen. Maar in de praktijk ligt de oorzaak dieper. Wat er speelt, zit niet alleen in wat zichtbaar is, maar vooral in wat mensen ervaren.
Organisaties die beide lagen zien en begrijpen, werken gezonder, wendbaarder en menselijker.
De kern: twee lagen in elke organisatie
Elke organisatie werkt op twee lagen:
- De zichtbare laag: structuur, afspraken, cijfers
- De menselijke laag: gevoelens, gedrag en onderlinge relaties
Beide lagen zijn altijd aanwezig en beïnvloeden elkaar voortdurend. Wat op papier logisch lijkt, kan in de praktijk vastlopen als de menselijke laag onvoldoende aandacht krijgt.
Wat er onder de oppervlakte speelt
- In veel organisaties spelen dezelfde vragen:
- Hoe houden we medewerkers gezond?
- Waarom lopen nieuwe processen soms vast?
- En waarom nemen verzuim en verloop toe?
Het antwoord ligt vaak onder de oppervlakte. Naast regels en protocollen is er een tweede laag: de menselijke laag. Deze bestaat uit gevoelens, verwachtingen en manieren waarop mensen omgaan met spanning. Deze laag is minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk als de formele structuur.
Wanneer de werkdruk stijgt of er veel verandert, reageren mensen vaak automatisch. Ze trekken zich terug, zoeken meer controle of worden cynisch. Dat zijn geen fouten, maar normale manieren om met spanning om te gaan. Het gaat om natuurlijke reacties van groepen mensen die samen een systeem vormen.
Waarom dit belangrijk is voor organisaties
Signalen zoals hoger verzuim, weerstand tegen verandering of vastlopende besluiten zeggen vaak minder over het systeem en meer over de sfeer en dynamiek in een team. Teams hebben vooral behoefte aan:
- duidelijkheid en richting
- erkenning
- een veilige omgeving om uit te spreken wat er speelt
Zonder deze basis werken nieuwe regels of structuren zelden. Wat helpt, is ruimte maken om samen stil te staan bij wat er gebeurt. Regelmatig overleg, reflectie en gesprekken over ervaringen voorkomen dat frustraties zich opstapelen en maken zichtbaar wat er onderhuids speelt.
Leiders spelen hierin een belangrijke rol. Door te luisteren, richting te geven en eerlijk durven zijn over onzekerheden, ontstaat er rust en vertrouwen. Als teams hun eigen rol in patronen herkennen en open kunnen praten over samenwerking en emoties, ontstaat gelijkwaardige en gezonde samenwerking.
Als beide lagen aandacht krijgen, wordt een organisatie wendbaar, gezond en toekomstbestendig. Niet door meer controle, maar door meer bewustzijn.
Hoe belife ondersteunt
Belife helpt organisaties bij het versterken van:
- psychologische veiligheid
- gezonde samenwerking
- leiderschap
- duurzaam werkvermogen
We kijken zowel naar wat zichtbaar is als naar wat er speelt in de onderstroom binnen teams en organisaties. Zo bouwen we samen aan een stabiele, wendbare en gezonde werkomgeving.
Meer informatie? Neem contact met ons op, we helpen je graag: info@belife.nl.
Bijdrage van Nathan Almekinders, GZ-psycholoog